Europees aanbestedingsrecht remt de marktwerking

Vele organisaties en bedrijven hebben er mee te maken; Europese aanbestedingen. Het doel van aanbestedingen is nobel; de transparantie verhogen en concurrentie – ook over de grenzen – te bevorderen.

NLingenieurs staat volledig achter deze doelen. Dat houdt in dat wij hier in ons kikkerlandje meer concurrentie kunnen verwachten, maar ook (betere) zaken over de grens kunnen doen. Dat is de theorie. De praktijk is weerbarstig. Laatst was ik in Frankrijk en las ik over een aanbesteding in een Franse krant. Het was duidelijk dat men zich in allerlei bochten wrong om maar te zorgen dat alleen Franse bedrijven in aanmerkingen komen. En niet alleen de Fransen stellen zich zo op, in vele Europese landen is dit een 'normale' gang van zaken.

Brussel probeert dit te regelen, het gevolg is nog meer regels. Hierdoor worden de aanbestedingskosten fors verhoogd. Met als resultaat dat de aanbestedingskosten vaak hoger zijn dan de eventuele prijsdaling als gevolg van toenemende concurrentie. Om nog maar te zwijgen van het feit dat veel bedrijven afhaken door allerlei bureaucratie en investeringen waarvan de kans klein is om daar iets terug van te zien.

Ik krijg vanuit allerlei hoeken het commentaar dat Europees aanbesteden vooral een juridisch -en administratief proces is geworden waar inkoopbureaus en advocaten beter van worden, maar de markt (en dus de eindgebruiker) niet. Dit komt niet alleen door de regels, maar ook (of juist) door de personen die deze regels moeten hanteren. Door de veelheid van regels en de starheid in het hanteren, gaan in het merendeel van de gevallen de kwaliteit van het producten er niet op vooruit en gaat de beoogde besparing op voorhand verloren in het administratieve selectieproces. De regels zijn belangrijker geworden dan de  maatschappelijk toegevoegde waarde.

Het percentage bouwprojecten dat door buitenlandse bedrijven wordt gedaan is nog erg laag, circa 1%. Van die 1% is ook nog het grootste deel een paar grote projecten. Er zal dus flink getrokken moeten worden om ‘grensoverschrijdende concurrentie’ mogelijk te maken. NLingenieurs zet zich hier via de Europese koepel van ingenieursbureaus EFCA voor in. Maar wij kunnen het niet alleen. Andere (Europese) koepels, overheden en inkopers moeten ook het lef hebben om vooruit te willen gaan. Sommige regels moeten weggesneden worden; heeft Europa daar het lef voor? Nederland zou er goed aan doen om straks 1 minister verantwoordelijk te maken voor inkoopstrategie een aanbesteding. Het gaat uiteindelijk om kwaliteit en de maatschappelijk toegevoegde waarde.
Wat mij betreft maken we ons op voor “Europees aanbestedingsrecht 2.0 light”

Ed Nijpels, voorzitter NLingenieurs

Tevens geplaatst in Cobouw | 01-06-2010