Bureau: Witteveen+Bos

Een duurzaam watersysteem

Locatie: Haarlemmermeer

Zomers worden droger en warmer. De zeespiegel stijgt. Laaggelegen polders, zoals de Haarlemmermeer, krijgen meer en meer te maken met brakke kwel. Is dat erg? Of kunnen we er iets op verzinnen?

De Haarlemmermeer is Nederlands laatste grootschalige droogmakerij op het oude land. Tussen 1949 en 1852 veranderde een enorme waterplas in vruchtbare landbouwgrond. Tegenwoordig ligt er luchthaven Schiphol en verstedelijkt het gebied in snel tempo.

Grote hoeveelheden water zijn nodig om de Haarlemmermeer door te spoelen en brak water dat vanuit de ondergrond opkwelt, uit het boezemsysteem te spoelen. In een droog jaar is wel 30 tot 100 miljoen m3 water nodig. Dat water komt voor een deel uit de Hollandsche IJssel. Door de klimaatverandering zal dat echter steeds moeilijker worden. In droge jaren zal de watervoorziening voor de Haarlemmermeerpolder ontoereikend zijn. Het Hoogheemraadschap van Rijnland streeft er daarom naar dat de Haarlemmermeerpolder zoveel mogelijk zelf in haar waterbehoefte kan voorzien. Dat betekent: alleen water uit het gebied zelf gebruiken.

Uit een studie, waarbij verschillende alternatieven zijn overwogen, blijkt dat dat kan. Als minder water ‘van buiten’ wordt ingelaten voor doorspoeling, kunnen sommige delen (peilvakken) van de polder gecontroleerd brakker worden. Ingenieurs gebruikten een geavanceerd grond- en oppervlaktewatermodel om de effecten te berekenen. Zo is bekeken welke schade zou kunnen optreden voor de verschillende landbouwgewassen, en hoe groot de kans is dat sloten gaan stinken of dichtgroeien met blauwalg, mochten we besluiten om ze niet of minder door te spoelen.

Het blijkt mogelijk een duurzaam watersysteem in de Haarlemmermeerpolder te realiseren dat minder afhankelijk is van water van buiten. Grote problemen met stank, algenbloei en dergelijke worden niet verwacht. Met plaatselijke maatregelen zijn kleine problemen op te lossen. De schade aan de landbouw kan beperkt blijven, terwijl het gebied als geheel beter is toegerust op de klimaatveranderingen van de toekomst.

Dit project is onderdeel van 'Weg met de angst'.