Bureau: Grontmij Nederland B.V.

Ziekenhuisslurry

Locatie: Delft

Grontmij verwerkt afval tot gemakkelijk te reinigen mengsel – Winnaar De Vernufteling 2008

Grontmij verwerkt biologisch afbreekbaar servies, verpakkingen, incontinentiemateriaal en infuuszakken in ziekenhuizen tot een gemakkelijk te reinigen slurry. ‘Hierdoor kan het ziekenhuis op personeel, afvalstoffenheffing en transportkosten besparen.’

Hygiëne is in ziekenhuizen een belangrijke zaak, maar de handelingen die het personeel hiervoor moet verrichten, zijn tijdrovend en vormen een grote kostenpost. Denk bijvoorbeeld aan de steken die een verpleegkundige stuk voor stuk moet schoonwassen met behulp van een speciale spoelmachine. Een ander voorbeeld is het ophalen en reinigen van het serviesgoed na de maaltijden: de vuile borden moeten per afdeling worden getransporteerd naar de spoelkeuken en daar worden afgewassen. Het reinigen is voor een deel geautomatiseerd dankzij grote spoelmachines, maar het personeel moet wel de lopende band die de vaat aan- en afvoert, vullen en leeghalen.

Het Reinier de Graaf Gasthuis in Delft was van mening dat deze processen beter konden en schakelde Grontmij en toeleverend bedrijf Pharmafilter in om een nieuw logistiek concept te bedenken. ‘De opdrachtgever attendeerde ons op de ecoVaas, een kartonnen wegwerpvaas die voor een euro uit automaten is te halen’, vertelt dr.ir. Jelle Roorda van Grontmij. ‘Het was aan ons om met een soortgelijk concept te komen voor de diverse afvalstromen. Pharmafilter zag al snel dat het mogelijk is veel manuren te besparen en de gezondheidsrisico’s te verminderen door al het serviesgoed, steken, verpakkingen, incontinentiemateriaal en infuusmateriaal inclusief slangen te maken van biologisch afbreekbaar plastic. Dit maakt voorzieningen als een spoelkeuken volledig overbodig.’

Om efficiënte en goedkope verwerking en transport mogelijk te maken besloot Grontmij de afvalstromen te koppelen. ‘Op elke afdeling komt een blender te staan voor het gebruikte bioplastic met inhoud en ander afval. Vanwege de toepassingen van deze materialen bevat het mengsel voldoende vocht om te veranderen in een soort slurry. Door het verhang en de diameter van de rioleringsbuizen iets te vergroten is de slurry hier gemakkelijk door te vervoeren.’

Volgens Roorda hoeft dit nieuwe logistieke systeem het ziekenhuis netto niets te kosten. ‘Het scheelt niet alleen in personeel, maar het bespaart het ziekenhuis ook nog eens een half miljoen euro per jaar aan afvalstoffen-, zuiveringsheffing en transportkosten. De exploitatiekosten bedragen jaarlijks waarschijnlijk minder dan een half miljoen euro.’

De slurry die de rioleringsbuizen afvoeren, bevat veel stoffen die schadelijk zijn voor het milieu, zoals antibiotica, hormonen, contrastvloeistoffen, desinfectans en ook ziektekiemen. In tegenstelling tot normale ziekenhuizen loost het Reinier de Graaf Gasthuis deze stoffen straks niet langer op het riool. Een nieuw installatieconcept moet de afvalwaterstroom vergaand zuiveren met behulp van een anaeroob vergistingsproces. ‘Het grootste deel van de slurry bestaat uit een waterige, vervuilde vloeistof die we, samen met de overige afvalwaterstromen, reinigen met behulp van een bioreactor, een ozoninstallatie en een actiefkoolfilter. Die verwijderen de schadelijke stoffen door afbraak en adsorptie. Hierbij wordt ongeveer 50 % van de slurry omgezet in biogas, dat we vervolgens verstoken. Dit levert ongeveer 50 % van de energie die we nodig hebben om de volledige zuiveringsinstallatie te laten draaien.’ Zo’n 10 % van de uitgegiste slurry bestaat uit vaste stoffen. ‘Deze laten we eerst drogen om ze vervolgens te verbranden. Ze zijn voor 95 tot 99 % organisch en verbranden zonder gevaarlijke bijproducten.’

Demonstratietest
In het Reinier de Graaf Gasthuis is inmiddels een demonstratietest in gang gezet met het nieuwe logistieke systeem van Grontmij en Pharmafilter. De demo-installatie kan ongeveer 60 kg slurry per dag verwerken. De test duurt zo’n vier maanden. ‘Aan het begin van de tweede helft van 2008 beslist het ziekenhuis afhankelijk van de resultaten of ze het nieuwe concept volledig in de geplande nieuwbouw invoeren of niet.’ Roorda heeft alle vertrouwen in het succes van het systeem. ‘Over tien jaar werkt de helft van de nieuwe hospitalen in Nederland met dit concept; we zijn reeds in gesprek met andere ziekenhuizen. Het systeem is natuurlijk ook toe te passen in verpleeg- en verzorgingshuizen en in kantoorcomplexen.’

Winnaar De Vernufteling 2008